"Olayı tekrar tekrar anlatması için Marco'ya izin vermekle, Marianna onun neler olup bittiğini anlamasına ve böylece olayla duygusal olarak baş etmeye başlamasına yardım etmiş oluyordu."
"...korkusunu işlemden geçirerek günlük rutinine sağlıklı ve dengeli bir şekilde devam etmesine yardım ediyordu."
"...beyninizin mantıklı davranmanıza ve düşüncelerinin cümleler haline getirmenize yardım eden bir sol tarafı ve duygular yaşamanızı ve sözel olmayan işaretleri algılamanızı sağlayan bir de sağ tarafı vardır. Ayrıca, sezgisel olarak harekete geçmenizi ve hayatta kalmak için kaşla göz arasında karar almanızı sağlayan bir 'sürüngen beyniniz', bir de sizi bağlantılara ve ilişkilere sürükleyen bir 'memeli beyniniz' vardır."
"Başarılı olmanın anahtarı, işte bu bölümlerin birlikte iyi çalışmasına, yani entegre olmasına yardımcı olmaktır."
"Çocuklarımızın entegre olmadıkları zamanları kolaylıkla fark ederiz. Öyle zamanlarda duygularına yenik düşerler, zihinleri kaotik ve allak bullaktır. İçinde bulundukları koşullara sakin ve ehil bir şekilde tepki veremezler. Öfke nöbetleri geçirirler, çöküş yaşarlar, saldırganlaşırlar."
"Dünyayı keşfetme konusunda destekleyici ve cesaret verici ebeveynleri olan çocuklar, çekingen mizaçlı da olsalar, davranış kısıtlamalarından kurtulabilmekte, buna karşın fazlaca korunan veya düşüncesizce endişe verici deneyimlere maruz bırakılan ve desteksiz kalan çocuklar, çekingenliklerini muhafaza etme eğiliminde kalmaktadır."
"...yeni bulgular da, ebeveynlerin çocuklarının beyin gelişmesini onlara yaşattıkları deneyimlerle doğrudan şekillendirebildiklerini göstermektedir."
"Sol beyniniz düzeni sever ve arzular. O mantıksal, gerçekçi, dilbilimsel (sözcüklerden hoşlanır) ve çizgiseldir (her şeyi sıraya dizer ve bir düzene koyar). Sol beyin, örneğin sözcüklerin aynı harfle başlamasına bayılır. (Listeleri de çok sever.) Öte yandan, sağ beyin holistik yani bütüncüldür ve sözel değildir; iletişim kurmamızı sağlayan yüz ifadeleri, göz teması, ses tonu, duruş pozisyonu, jest ve mimikler gibi işaretleri alır ve gönderir. Sağ beynimiz ayrıntılara ve düzene değil, büyük resme bakar, yani yaşanan bir şeyin anlamına ve yarattığı hisse önem verir."
"...çok küçük çocukların sağ beyinleri sol beyinlerine baskındır, özellikle de ilk üç yıl boyunca."
"...bir çocuk sürekli 'Neden?' diye sormaya başladığı vakit, onun sol beyninin devreye girmeye başladığını anlarız. Neden? Çünkü sol beyin dünyadaki çizgisel neden-sonuç ilişkilerini öğrenmek ve sözcükler kullanarak bu mantığı ifade etme peşindedir."
"Sağ beynin sözel olmayan işaretleri okumakla görevli olduğunu aklınızdan çıkarmayın. O yüzden, özellikle çocuğunuz yorgun ve karamsar bir ruh hali içinde olduğu vakit, sadece sizin söylediğiniz sözcüklere odaklanacak, sesinizdeki şakacı tonu ve konuşurken yaptığınız kaş göz işaretlerini de fark etmeyecektir."
"Ama acı veren, hayal kırıklığına uğratan veya korkutan deneyimler, sağ beyni güçlü duygular ve bedensel duyumlarla dolup taşan bir çocuk için son derece ürkütücü olabilir."
"...biz ebeveynler beyninin sol yarımküresini devreye sokmasına yardımcı olarak çocuğun neler olup bittiğini anlamasını sağlayabiliriz."
"...en iyi yolu, çocuğa korku veya acı verici o deneyimi bir kez daha anlattırmaktır."
"...çocuklarla yapılan en iyi sohbetin, çocuğun başka bir işle meşgul olduğu zaman olduğunu söyleyeceklerdir. Çocuklar bir şey inşa ederken, kart oyunu oynarken veya arabada yolculuk ederken, onların yanına oturup gözlerinin içine baktığınız ve konuşmalarını söylediğiniz zamandan çok daha fazla bazı şeyleri paylaşma eğilimi içinde olurlar."
"Çocuğunuz konuşmak istemediği zaman başvurabileceğiniz bir başka yöntem de, ondan olayın bir resmini çizmesini veya yaşı uygunsa olayı yazıya dökmesini istemenizdir."
"Güç bir deneyimden sonra iyileşmek, sol beynin hayat hikayemizi anlatmak için sağ beynimizle birlikte çalışması sayesinde gerçekleşir. Çocuklar kendi hikayelerine dikkat etmeyi ve onları başkalarıyla paylaşmayı öğrendikleri vakit, derisi sıyrılan dirsekten başlayarak, büyük bir kayba veya travmaya kadar her şeye, daha sağlıklı bir şekilde tepki gösterebilirler."
"...yaşları ne olursa olsun, çocukların hikayelerini anlatmaları çok önemlidir, çünkü bunu yapmak onların duygularını ve başlarına gelen olayları anlamalarına yardım eder."
"Sorunu halletmek için sıkıntının adını koyun."
"...bir çocuğun üst beyni iyi çalışıyorsa, o çocuk duygularını dengelemeyi, davranışlarının sonuçlarını öngörmeyi, harekete geçmeden önce düşünmeyi ve diğer insanların neler hissettiğini bilir."
"...bir insanın beyninin en iyi çalıştığı anlar, üst ve alt bölümler birbirleriyle entegre olduğu zamanlardır."
"Alt kattaki beynimiz doğduğumuz anda bile iyi gelişmiştir, ama yukarı kattaki beynimiz bir kişi yirmili yaşlarına gelinceye kadar tam olarak olgunlaşmaz."
"Amigdalanın görevi, özellikle de öfke ve korku gibi duygularımızı süratle işlemden geçirip ifade edilmelerini sağlamaktır."
"Bir tehlike sezdiğinde, duruma tamamen hakim olur ve bir anlamda üst beynimizi gasp eder. İşte, bizim düşünmeden eyleme geçmemize neden olan da budur."
"...üst beyin öfke nöbeti, çocuğun bir kriz yaratmaya karar verdiği vakit gerçekleşir. Yani çocuk düğmelere basmaya ve istediğini elde edene kadar sizi dehşete düşürmeye bilerek ve isteyerek karar vermiştir."
"Bir başka önemli olay da, eğer çocuk bu davranışına son vermezse, bunun sonuçlarına katlanacağını ona göstermektir."
"Alt beynin öfke nöbeti ise tamamıyla farklıdır. Burada, çocuk öyle mutsuz olur ki, üst beynini kullanmak artık onun için imkansız hale gelir."
"Bir üst beyin nöbetine tutulan bir çocuğun ebeveyninin vakit kaybetmeden katı sınırlar koyması gerekirken, bir alt beyin öfke nöbetine verilecek uygun yanıt çok daha şefkatli ve rahatlatıcı olmalıdır."
"Çocuklarımıza duygularını ifade etme ve onları ürküten bir deneyimden sonra neler olup bittiğini hatırlama imkanı tanımazsak, onların örtük anıları parçalara ayrılıp dağılmış durumda kalır ve onlar da yaşadıklarına bir türlü anlam veremezler."
"Çocuklarınızı beyinlerindeki DVD oynatıcısını kontrol eden uzaktan kumandayla tanıştırmakla, hikaye anlatma sürecini çok daha az korkutucu hale getirebilirsiniz, çünkü yüzleşecekleri şeylerin kontrolünü ve bunlarla diledikleri hızla baş etme inisiyatifini onlara bırakmış olursunuz."
"...bellek beynin pek çok diğer işlevi gibidir, yani onu ne kadar çok çalıştırırsak, o kadar güçlenir. Bunun anlamı da şudur: Çocuklarınıza deneyimlerini ne kadar çok hatırlatırsanız ve onların kendi hikayelerini tekrar tekrar anlattırırsanız, onların örtük ve açık anılarını entegre etme yeteneklerini o kadar geliştirmiş olursunuz."
"En doğal yol hatırlamayı kolaylaştıran sorular sormaktır. Çok küçük çocuklarla ilgilenirken, soruları basit tutun ve onların dikkatlerini daha çok geçirdikleri günle ilgili ayrıntılara çekmeye odaklanın."
"Çocuklarınız biraz daha büyükse, odaklanacağınız konularla ilgili olarak daha stratejik olabilirsiniz."
"Her şeyden önce, çocuklarımız çok küçük yaşlardan itibaren, biz farkında olmasak dahi, bizim korku duygularımızı veya stresli olduğumuzu veya kendimizi eksik hissettiğimizi fark ederler. Ve bir ebeveynin canı sıkkın olduğu vakit, bir çocuğun da sakin ve mutlu olması mümkün değildir. İkincisi, örtük anılar zaman zaman hiç istemediğimiz şekillerde tepki vermemizi tetikler. Başkaları ve kendi anne ve babamız tarafından dışlanmış, terk edilmiş ve bastırılmış olmanın yarattığı duygular, çocuklarımızla etkileşim içinde olduğumuz vakitler olgun, sevecen ve saygılı olmamızı engeller."
Yorumlar
Yorum Gönder